อารยธรรม | aa-rá-yá-tam | Civilization

Type:: Loan

Origin:: Sanskrit

Part of Speech:: Noun

Linguistic DNA

Origin: Sanskrit

อารย (aa-rá-yá) | Noble, high-born, civilized | Source: ārya
ธรรม (tam) | Law, nature, truth, practice | Source: dharma

Insight Hub

The Aha! Connection
By combining ‘Noble’ with ‘Practice/Law,’ อารยธรรม literally translates to ‘The way of the noble ones.’
Family Members:
- อารย (aa-rá-yá-chon) is also found in: อารยชน (aa-rá-yá-chon) – Civilized people
- ธรรม (tam-má-châat) is also found in: ธรรมชาติ (tam-má-châat) – Nature (The law of birth)

Example Usage

Thai: แม่น้ำไนล์เป็นต้นกำเนิดของอารยธรรมอียิปต์
Transliteration: mâe-náam nai bpen dtôn-gam-nòet khǒong aa-rá-yá-tam ii-yìp
Translation: The Nile River is the source of Egyptian civilization.

Explore the Library

ระหว่าง | rá-wàang | Between / During

ตาม | dtaam | According to / Along / Follow

สำหรับ | sǎm-ràp | For / Intended for

เพื่อ | phûea | For / In order to

ถึง | tǔeng | To / Reach / Until

จาก | jàak | From / Depart

กับ | gàp | With / And

ที่ | thîi | Place / At / That

อนาคต | a-naa-khót | Future

ปัจจุบัน | pàt-jù-ban | Present, Current, Nowadays

อดีต | à-dìit | Past

สวัสดี | sà-wàt-dii | Hello / Goodbye / Well-being

หา | hǎa | To seek / To look for

ไปหา | bpai hǎa | To visit

สมุทร | sà-mùt | Ocean / Sea

ชายหาด | chaai hàat | Beach

ทะเล | Thá-lee | Sea

เข็มทิศ | khěm thít | Compass

ทิศใต้ | thít dtâi | South

ทิศเหนือ | thít-nǔea | North

ทักษิณ | thák-sǐn | South / Right side

ทิศตะวันตก | thít-dtà-wan-dtòk | West

อุดร | ù-dorn | North

ทิศตะวันออก | thít dtà-wan àawk | East

ทิศ | thít | Direction

ข้างหลัง | khâang lǎang | Behind / At the back

ข้างหน้า | khâang nâa | In front / Ahead

ข้างขวา | kâang kwǎa | Right side

ข้างซ้าย | khâang sáai | Left side

ข้าง | kâang | Side / Beside

ใน | nai | In / Inside

บน | bon | On

หลัง | lǎng | Back / Behind / After

ใต้ | dtâai | Under / South

เหนือ | nǔea | Above / North

ทิชา | tí-chaa | Bird (Literally: Twice-born)

เข้าหุ้น | kâo hûn | To partner / To invest jointly

น้ำใจ | nám jai | Generosity (Water of the heart)

สกุณา | sà-gù-naa | Bird (Poetic/Formal)

ปักษา | bpàk-sǎa | Bird (Literary)

วิหค | wí-hòk | Bird

นก | nók | Bird

เข้า | khâo | To Enter / To Fit

เห็นใจ | hěn-jai | Sympathize

เปลี่ยนใจ | bplìian-jai | To change one’s mind

วางใจ | waang jai | To Trust

เข้าใจ | kâo jai | To understand

เข้าร่วม | khâo rûam | To participate / To join

น้ำ | nám | Water

จินตนาการ | jin-dtà-naa-gaan | Imagination

บ้าน | bâan | Home / House

อวด | ùat | To show off / To display

ผีเสื้อ | pǐi-sûea | Butterfly

ลูก | lûuk | Child / Round Object

ใจจดใจจ่อ | jai jòt jai jòr | Intently Focused

ยุติธรรม | yút-dtì-tham | Justice / Fairness

ภูมิปัญญา | phuum-bpan-yaa | Local Wisdom / Intellectual Heritage

ใจลอย | jai looi | Absent-minded

ข้าว | kâao | Rice / Meal

เล่น | lên | To Play / To Do for Fun

รัฐบาล | rát-thà-baan | Government

สับปะรด | sàp-bpà-rót | Pineapple

ใจเย็น | jai yen | Calm

ยกเมฆ | yók mêek | To fabricate a story

วิทยา – wit-thá-yaa – Knowledge

ทำ | tam | To do / To make

อิสรภาพ — ìt-sà-rà-phâap — Independence vs เสรีภาพ — sěe-rii-phâap — Liberty

กรน | gron | To snore

ใจเด็ด | jai dèt | Resolute / Daring

สงบ | sà-ngòp | Peaceful / Calm

เลือกตั้ง | lûeak-dtâng | Election / To vote

ชายฝั่ง | chaai fàng | Coastline

สมมติ | sǒm-mút | To suppose, To assume

สมดุล | sǒm-dun | Balance / Equilibrium

เผา | pǎo | To burn / To roast

ชายแดน | chaai daaen | Border / Frontier

สำเร็จ | sǎm-rèt | Success / To Accomplish

เชื่อ | chûea | To Believe

มั่นใจ | mân-jai | Confident

ใจเดียว | jai diao | Faithful

ใจกล้า | jai glâa | Brave

ใจแป้ว | jai bpâaeo | Disheartened

ใจเพชร | jai pét | Iron-willed

ใจเสาะ | jai sò | Fragile-hearted

ใจชื้น | jai chúuen | Relieved

ใจเสีย | jai sǐa | Dismayed

ใจบุญ | jai bun | Charitable

ใจหาย | jai hǎai | Heart-stopping / Shocked

ใจง่าย | jai ngâai | Gullible / Yielding

ใจแคบ | jai kâep | Narrow-minded / Selfish

ใจกว้าง | jai-gwâang | Generous

ใจสู้ | jai sûu | Fighting Spirit

ใจถึง | jai thǔeng | Daring / Generous

ใจแข็ง | jai khǎeng | Hard-hearted / Unyielding

ใจอ่อน | Jai Àwn | Soft-hearted

ใจร้าย | jai ráai | Mean

ใจดำ | jai dam | Mean / Merciless

ใจดี | jai dii | Kind / Good-hearted

ใจร้อน | jai ráawn | Impatient

มือบอน | muue bon | Itchy fingers / Vandal

หน้าเนื้อใจเสือ | nâa-núea-jai-sǔea | Wolf in sheep’s clothing

ลิ้นตวัดถึงใบหู | lín dtà-wàt thǔeng bai-hǔu | Slick-tongued / Sycophantic

ยกเมฆ | yók mâek | To fabricate a story

ชุบมือเปิบ | chúp mue bpòep | Snatch the credit; Reap without sowing

ปากว่าตาขยิบ | bpàak wâa dtaa kà-yìp | Hypocritical (Literal: Mouth Scolds, Eye Winks)

วัวสันหลังหวะ | wua sǎn-lǎng wà | A cow with a gaping back wound

รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง | ram mâi dii thôot bpìi thôot glaawng | A bad dancer blames the flute and drum

เห็นกงจักรเป็นดอกบัว | hěn gong-jàk bpen dàawk-bua | Mistake a discus for a lotus

กระต่ายตื่นตูม | grà-dtàai dtùuen dtuum | Panic-stricken rabbit

ขี่ช้างจับตั๊กแตน | khìi cháang jàp dták-gà-dtaen | Riding an elephant to catch a grasshopper

เสือซ่อนเล็บ | sǔea sôn lép | Tiger hiding claws

ปากหวานก้นเปรี้ยว | bpàak wǎan gôn bprîao | Sweet mouth, sour bottom

ตกถังข้าวสาร | dtòk tǎng khâao sǎan | Falling into a rice barrel

ไก่ได้พลอย | gài dâai plooi | A chicken gets a gem

หมาเห่าใบตองแห้ง | mǎa hào bai-dtong hâeng | Dog barking at dry banana leaves

ขวานผ่าซาก | kwǎan pàa sâak | Axe splitting a hard log

นกสองหัว | Nók Sǒong Hǔa | Two-headed bird

น้ำนิ่งไหลลึก | nám nîng lǎi lúek | Still water runs deep

สีซอให้ควายฟัง | sǐi sor hâi khwaai fang | Casting pearls before swine (Lit. Playing the fiddle for a buffalo)

ปิดทองหลังพระ | bpìt thong lǎng phrá | Applying gold leaf to the back of the Buddha

จับปลาสองมือ | jàp bplaa sǒong muue | Catching fish with two hands

กบในกะลาครอบ | Gòp nai gà-laa krôop | Frog in a coconut shell

ดินพอกหางหมู | din phôawk hǎang mǔu | Mud caked on a pig’s tail

งู ๆ ปลา ๆ | nguu-nguu bplaa-bplaa | Snake-snake fish-fish (Smattering)

งู ๆ ปลา ๆ | nguu-nguu bplaa-bplaa | Snake-snake fish-fish (Rudimentary)

อุตสาหกรรม | ùt-sǎa-hà-gam | Industry

เกษตรกรรม | gà-sèet-dtrà-gam | Agriculture

เทคโนโลยี | thék-noo-loo-yii | Technology

อนุรักษ์ | a-nú-rák | To conserve / To preserve

สมาธิ | sà-maa-tí | Concentration / Meditation

ปรัชญา | bpràt-yaa | Philosophy

ความสุข | khwaam sùk | Happiness

พิธีกรรม | phí-thii-gam | Ritual / Ceremony

ประเพณี | bprà-phee-nii | Tradition

มรรยาท | man-yâat | Etiquette

จรรยาบรรณ | jan-yaa-ban | Code of Conduct / Professional Ethics

วิสัยทัศน์ | wí-sǎi-thát | Vision (Strategic Foresight)

อิทธิพล | ìt-tí-pon | Influence

พยากรณ์ | phá-yaa-gorn | Prophecy / Forecast

เศรษฐกิจ | sèet-thà-gìt | Economy

วัฒนธรรม | wát-thá-ná-tham | Culture

โฆษณา | kôot-sà-naa | Advertisement / To advertise

ประสบการณ์ | bprà-sòp-gaan | Experience

ปฏิวัติ | bpà-dtì-wát | Revolution

สถาบัน | sà-tǎa-ban | Institution

พยาบาล | phá-yaa-baan | Nurse / To nurse

รัฐบาล | rát-thà-baan | Government

อุปถัมภ์ | ù-bpà-thǎm | Patronage / To Support

ใจกว้าง | jai-gwâang | Generous / Broad-minded

สำนึก | sǎm-núek | Deep consciousness / To realize

เห็นแก่ตัว | hěn gàe dtua | Selfish

เข้าสังคม | kâo sǎng-kom | To socialize / Social navigation

ผิดกาลเทศะ | phìt gaa-lá-thây-sà | Socially inappropriate (literally: wrong time and place)

สัมมาคารวะ | sǎm-maa-kaa-rá-wá | Proper deference

วางตัว | waang dtua | to conduct oneself appropriately

ถ่อมตัว | thòm-dtua | To be humble; self-effacing

ประจบ | bprà-jòp | To curry favor / To suck up

กาลเทศะ | gaan-lá-têh-sà | Social Propriety (Time and Place)

มารยาท | maa-rá-yâat | Etiquette / Social Decorum

พี่น้อง | phîi-náawng | Fictive Kin / Siblinghood

อาวุโส | aa-wú-sǒo | Seniority

บารมี | baa-rá-mii | Accumulated Moral Authority

รักษาหน้า | rák-sǎa nâa | To save face / To preserve dignity

เสียหน้า | sǐa-nâa | To lose face

หน้าตา | nâa-dtaa | Social Prestige / Face

บุญคุณ | bun-khun | Indebted Kindness

กตัญญู | gà-dtan-yuu | Filial Gratitude / Deep Sense of Obligation

น้อยใจ | nói-jai | to feel undervalued / to feel slighted

หมั่นไส้ | màn-sâi | To be viscerally repulsed by pretentiousness

เกรงใจ | greeng-jai | reluctant to impose

ได้ | dâai | Can / To get

ดู | duu | To look / To watch

มา | maa | To come

ไป | bpai | Go

ตัว | dtuua | Entity / Self / Body

ผี | pǐi | Ghost / Spirit

แม่ | mâe | Mother / Source / Master

ของ | kǎwng | Thing / Of

ทาง | taang | Way / Path

อยู่ | yùu | To live / To stay

หู | hǔu | Ear

ปาก | bpàak | Mouth / Opening

ตา | dtaa | Eye

หัว | hǔa | Head

หน้า | nâa | Front / Face / Next

มือ | mue | Hand / Agent

ไฟ | fai | Fire / Electricity

เดิน | doen | To walk

กิน | gin | To eat / To consume