บ้าน 📣 | bâan | Home / House

Type:: Basic

Origin:: Native Thai

Part of Speech:: Noun

Linguistic DNA

Origin: Native Thai

Root Meaning: บ้าน 📣 (bâan) — Settlement

Insight Hub

Daily Curiosity
Beyond the literal Settlement, บ้าน is used in: 1) การบ้าน 📣 (gaan-bâan—Work of Home): School assignments or necessary preparation. 2) ชาวบ้าน 📣 (chaao-bâan—People of Home): Ordinary folks, villagers, or locals within a community.

Example Usage

Thai: ปีใหม่นี้ฉันจะกลับบ้านไปหาพ่อแม่ 📣
Transliteration: bpii-mài níi chǎn jà glàp bâan bpai hǎa phâaw-mâae
Translation: This New Year, I will return home to see my parents.

Explore the Library

จนถึง | jon-thǔeng | Until / To / Reaching

ตั้งแต่ | dtâng-dtàe | Since / From

ปิด | bpìt | To close / To turn off

เปิด | bpòoet | To Open / To Turn on

เย็น | yen | Cool / Evening

บ่าย | bàai | Afternoon / To Turn away

เช้า | cháo | Morning / Early

ทุ่ม | thûm | Evening Hour (7 PM – 11 PM) / To Devote / To Throw

โมง | moong | Hour (Daytime Marker)

ตี | dtii | To Strike / [Time Marker for 1 AM – 5 AM]

วัน | wan | Day

คืน | khuuen | Night / To Return

วันนี้ | wan-níi | Today

พรุ่งนี้ | prûng níi | Tomorrow

เมื่อวาน | mûea-waan | Yesterday

นาที | naa-thii | minute

วินาที | wí-naa-thii | Second (unit of time)

สาย | sǎai | Late (Morning) / Line / String / Route

ชั่วโมง | chûa-moong | Hour

เที่ยงวัน | thîang wan | Noon

เที่ยงคืน | thîang-khuen | Midnight

ขวา | khwǎa | Right (Direction)

ซ้าย | sáai | Left (Direction)

นอก | nâawk | Outside / External

โน่น | nôon | That (Far) / Over there

นั่น | nân | That

นี่ | nîi | This / Here

จำ | jam | To Remember

คิด | kít | Think / Calculate

รู้ | rúu | To know

เขียน | kǐan | Write

อ่าน | àan | To Read

ขาย | kǎai | To sell

ซื้อ | súe | To buy

รอ | ror | To wait

เอา | ao | To Take / To Want

ให้ | hâi | To Give / To Let / For

ได้ยิน | dâai-yin | To hear

พูด | phûut | Speak

นอน | nawn | To Sleep / To Lie Down

ระหว่าง | rá-wàang | Between / During

ตาม | dtaam | According to / Along / Follow

สำหรับ | sǎm-ràp | For / Intended for

เพื่อ | phûea | For / In order to

ถึง | tǔeng | To / Reach / Until

จาก | jàak | From / Depart

กับ | gàp | With / And

ที่ | thîi | Place / At / That

อนาคต | a-naa-khót | Future

ปัจจุบัน | pàt-jù-ban | Present, Current, Nowadays

อดีต | à-dìit | Past

สวัสดี | sà-wàt-dii | Hello / Goodbye / Well-being

หา | hǎa | To seek / To look for

ไปหา | bpai hǎa | To visit

สมุทร | sà-mùt | Ocean / Sea

ชายหาด | chaai hàat | Beach

ทะเล | Thá-lee | Sea

เข็มทิศ | khěm thít | Compass

ทิศใต้ | thít dtâi | South

ทิศเหนือ | thít-nǔea | North

ทักษิณ | thák-sǐn | South / Right side

ทิศตะวันตก | thít-dtà-wan-dtòk | West

อุดร | ù-dorn | North

ทิศตะวันออก | thít dtà-wan àawk | East

ทิศ | thít | Direction

ข้างหลัง | khâang lǎang | Behind / At the back

ข้างหน้า | khâang nâa | In front / Ahead

ข้างขวา | kâang kwǎa | Right side

ข้างซ้าย | khâang sáai | Left side

ข้าง | kâang | Side / Beside

ใน | nai | In / Inside

บน | bon | On

หลัง | lǎng | Back / Behind / After

ใต้ | dtâai | Under / South

เหนือ | nǔea | Above / North

ทิชา | tí-chaa | Bird (Literally: Twice-born)

เข้าหุ้น | kâo hûn | To partner / To invest jointly

น้ำใจ | nám jai | Generosity (Water of the heart)

สกุณา | sà-gù-naa | Bird (Poetic/Formal)

ปักษา | bpàk-sǎa | Bird (Literary)

วิหค | wí-hòk | Bird

นก | nók | Bird

เข้า | khâo | To Enter / To Fit

เห็นใจ | hěn-jai | Sympathize

เปลี่ยนใจ | bplìian-jai | To change one’s mind

วางใจ | waang jai | To Trust

เข้าใจ | kâo jai | To understand

เข้าร่วม | khâo rûam | To participate / To join

น้ำ | nám | Water

จินตนาการ | jin-dtà-naa-gaan | Imagination

อวด | ùat | To show off / To display

ผีเสื้อ | pǐi-sûea | Butterfly

ลูก | lûuk | Child / Round Object

ฟัง | fang | To Listen

ใจจดใจจ่อ | jai jòt jai jòr | Intently Focused

จริงเหรอ | jing rǒe | Really?

ยุติธรรม | yút-dtì-tham | Justice / Fairness

ภูมิปัญญา | phuum-bpan-yaa | Local Wisdom / Intellectual Heritage

ใจลอย | jai looi | Absent-minded

ข้าว | kâao | Rice / Meal

เล่น | lên | To Play / To Do for Fun

รัฐบาล | rát-thà-baan | Government

สับปะรด | sàp-bpà-rót | Pineapple

ใจเย็น | jai yen | Calm

ยกเมฆ | yók mêek | To fabricate a story

วิทยา – wit-thá-yaa – Knowledge

ทำ | tam | To do / To make

อิสรภาพ — ìt-sà-rà-phâap — Independence vs เสรีภาพ — sěe-rii-phâap — Liberty

กรน | gron | To snore

ใจเด็ด | jai dèt | Resolute / Daring

สงบ | sà-ngòp | Peaceful / Calm

เลือกตั้ง | lûeak-dtâng | Election / To vote

ชายฝั่ง | chaai fàng | Coastline

สมมติ | sǒm-mút | To suppose, To assume

สมดุล | sǒm-dun | Balance / Equilibrium

เผา | pǎo | To burn / To roast

ชายแดน | chaai daaen | Border / Frontier

สำเร็จ | sǎm-rèt | Success / To Accomplish

เชื่อ | chûea | To Believe

มั่นใจ | mân-jai | Confident

ใจเดียว | jai diao | Faithful

ใจกล้า | jai glâa | Brave

ใจแป้ว | jai bpâaeo | Disheartened

ใจเพชร | jai pét | Iron-willed

ใจเสาะ | jai sò | Fragile-hearted

ใจชื้น | jai chúuen | Relieved

ใจเสีย | jai sǐa | Dismayed

ใจบุญ | jai bun | Charitable

ใจหาย | jai hǎai | Heart-stopping / Shocked

ใจง่าย | jai ngâai | Gullible / Yielding

ใจแคบ | jai kâep | Narrow-minded / Selfish

ใจกว้าง | jai-gwâang | Generous

ใจสู้ | jai sûu | Fighting Spirit

ใจถึง | jai thǔeng | Daring / Generous

ใจแข็ง | jai khǎeng | Hard-hearted / Unyielding

ใจอ่อน | Jai Àwn | Soft-hearted

ใจร้าย | jai ráai | Mean

ใจดำ | jai dam | Mean / Merciless

ใจดี | jai dii | Kind / Good-hearted

ใจร้อน | jai ráawn | Impatient

มือบอน | muue bon | Itchy fingers / Vandal

หน้าเนื้อใจเสือ | nâa-núea-jai-sǔea | Wolf in sheep’s clothing

ลิ้นตวัดถึงใบหู | lín dtà-wàt thǔeng bai-hǔu | Slick-tongued / Sycophantic

ยกเมฆ | yók mâek | To fabricate a story

ชุบมือเปิบ | chúp mue bpòep | Snatch the credit; Reap without sowing

ปากว่าตาขยิบ | bpàak wâa dtaa kà-yìp | Hypocritical (Literal: Mouth Scolds, Eye Winks)

วัวสันหลังหวะ | wua sǎn-lǎng wà | A cow with a gaping back wound

รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง | ram mâi dii thôot bpìi thôot glaawng | A bad dancer blames the flute and drum

เห็นกงจักรเป็นดอกบัว | hěn gong-jàk bpen dàawk-bua | Mistake a discus for a lotus

กระต่ายตื่นตูม | grà-dtàai dtùuen dtuum | Panic-stricken rabbit

ขี่ช้างจับตั๊กแตน | khìi cháang jàp dták-gà-dtaen | Riding an elephant to catch a grasshopper

เสือซ่อนเล็บ | sǔea sôn lép | Tiger hiding claws

ปากหวานก้นเปรี้ยว | bpàak wǎan gôn bprîao | Sweet mouth, sour bottom

ตกถังข้าวสาร | dtòk tǎng khâao sǎan | Falling into a rice barrel

ไก่ได้พลอย | gài dâai plooi | A chicken gets a gem

หมาเห่าใบตองแห้ง | mǎa hào bai-dtong hâeng | Dog barking at dry banana leaves

ขวานผ่าซาก | kwǎan pàa sâak | Axe splitting a hard log

นกสองหัว | Nók Sǒong Hǔa | Two-headed bird

น้ำนิ่งไหลลึก | nám nîng lǎi lúek | Still water runs deep

สีซอให้ควายฟัง | sǐi sor hâi khwaai fang | Casting pearls before swine (Lit. Playing the fiddle for a buffalo)

ปิดทองหลังพระ | bpìt thong lǎng phrá | Applying gold leaf to the back of the Buddha

จับปลาสองมือ | jàp bplaa sǒong muue | Catching fish with two hands

กบในกะลาครอบ | Gòp nai gà-laa krôop | Frog in a coconut shell

ดินพอกหางหมู | din phôawk hǎang mǔu | Mud caked on a pig’s tail

งู ๆ ปลา ๆ | nguu-nguu bplaa-bplaa | Snake-snake fish-fish (Smattering)

งู ๆ ปลา ๆ | nguu-nguu bplaa-bplaa | Snake-snake fish-fish (Rudimentary)

อุตสาหกรรม | ùt-sǎa-hà-gam | Industry

เกษตรกรรม | gà-sèet-dtrà-gam | Agriculture

เทคโนโลยี | thék-noo-loo-yii | Technology

อนุรักษ์ | a-nú-rák | To conserve / To preserve

สมาธิ | sà-maa-tí | Concentration / Meditation

ปรัชญา | bpràt-yaa | Philosophy

ความสุข | khwaam sùk | Happiness

พิธีกรรม | phí-thii-gam | Ritual / Ceremony

ประเพณี | bprà-phee-nii | Tradition

มรรยาท | man-yâat | Etiquette

จรรยาบรรณ | jan-yaa-ban | Code of Conduct / Professional Ethics

วิสัยทัศน์ | wí-sǎi-thát | Vision (Strategic Foresight)

อิทธิพล | ìt-tí-pon | Influence

พยากรณ์ | phá-yaa-gorn | Prophecy / Forecast

เศรษฐกิจ | sèet-thà-gìt | Economy

วัฒนธรรม | wát-thá-ná-tham | Culture

อารยธรรม | aa-rá-yá-tam | Civilization

โฆษณา | kôot-sà-naa | Advertisement / To advertise

ประสบการณ์ | bprà-sòp-gaan | Experience

ปฏิวัติ | bpà-dtì-wát | Revolution

สถาบัน | sà-tǎa-ban | Institution

พยาบาล | phá-yaa-baan | Nurse / To nurse

รัฐบาล | rát-thà-baan | Government

อุปถัมภ์ | ù-bpà-thǎm | Patronage / To Support

ใจกว้าง | jai-gwâang | Generous / Broad-minded

สำนึก | sǎm-núek | Deep consciousness / To realize

เห็นแก่ตัว | hěn gàe dtua | Selfish

เข้าสังคม | kâo sǎng-kom | To socialize / Social navigation

ผิดกาลเทศะ | phìt gaa-lá-thây-sà | Socially inappropriate (literally: wrong time and place)

สัมมาคารวะ | sǎm-maa-kaa-rá-wá | Proper deference

วางตัว | waang dtua | to conduct oneself appropriately

ถ่อมตัว | thòm-dtua | To be humble; self-effacing

ประจบ | bprà-jòp | To curry favor / To suck up

กาลเทศะ | gaan-lá-têh-sà | Social Propriety (Time and Place)

มารยาท | maa-rá-yâat | Etiquette / Social Decorum

พี่น้อง | phîi-náawng | Fictive Kin / Siblinghood

อาวุโส | aa-wú-sǒo | Seniority

บารมี | baa-rá-mii | Accumulated Moral Authority

รักษาหน้า | rák-sǎa nâa | To save face / To preserve dignity

เสียหน้า | sǐa-nâa | To lose face

หน้าตา | nâa-dtaa | Social Prestige / Face

บุญคุณ | bun-khun | Indebted Kindness

กตัญญู | gà-dtan-yuu | Filial Gratitude / Deep Sense of Obligation

น้อยใจ | nói-jai | to feel undervalued / to feel slighted

หมั่นไส้ | màn-sâi | To be viscerally repulsed by pretentiousness

เกรงใจ | greeng-jai | reluctant to impose

ได้ | dâai | Can / To get

ดู | duu | To look / To watch

มา | maa | To come

ไป | bpai | Go

ตัว | dtuua | Entity / Self / Body

ผี | pǐi | Ghost / Spirit

แม่ | mâe | Mother / Source / Master

ของ | kǎwng | Thing / Of

ทาง | taang | Way / Path

อยู่ | yùu | To live / To stay

หู | hǔu | Ear

ปาก | bpàak | Mouth / Opening

ตา | dtaa | Eye

หัว | hǔa | Head

หน้า | nâa | Front / Face / Next

มือ | mue | Hand / Agent

ไฟ | fai | Fire / Electricity

เดิน | doen | To walk

กิน | gin | To eat